Terug
Snelzoeken

Artikel Wat is de RES?

De Regionale Energiestrategie

In Nederland gaan we over naar duurzame energie. Om de opwarming van de aarde te remmen, moeten we overstappen van de 'oude' fossiele brandstoffen (benzine, diesel, olie en gas) naar duurzame, schone vormen van energie (wind en zon) en warmte. Deze overgang noemen we de energietransitie. Hoe we dit gaan doen, onderzoeken 30 RES-regio's in Nederland. Zij maken ieder een Regionale Energie Strategie (RES). Als Zuid-Limburg zijn wij een van die regio's. De 16 gemeenten in Zuid-Limburg, Provincie Limburg, Waterschap Limburg en Enexis werken hiervoor samen. Dit gebeurt in drie deelregio's: Parkstad Limburg, Westelijke Mijnstreek en Maastricht-Heuvelland. De gemeenten in deze deelregio's geven ieder op hun eigen manier, maar wel in afstemming met elkaar, invulling aan de RES onder het motto 'Samen op weg naar schone energie en duurzame warmte in stad en heuvelland'.

Wat is de RES?

RES staat voor Regionale Energiestrategie. Het is een document waarin staat waar en hoe het best elektriciteit uit wind en zon opgewekt kan worden. Maar ook welke grote warmtebronnen te gebruiken zijn, zodat wijken en gebouwen van het aardgas af kunnen. Elke RES-regio onderzoekt hoeveel zij daaraan kan bijdragen, want elke regio is anders en heeft andere mogelijkheden en kansen. De RES-regio Zuid-Limburg heeft hierin haar deel te leveren.

Animatie

In de RES beschrijven we onder andere:

  • op welke locaties we duurzame energie (kunnen) gaan opwekken met zon en wind
  • hoeveel duurzame energie we gaan opwekken
  • hoe we duurzaam warmte gaan opwekken
  • hoe we die nieuwe bronnen aansluiten op het elektriciteits- en warmtenetwerk

Duurzaamheid - stockfoto 
Wat is de opgave

Samen moeten alle regio's het landelijk doel van 35 terawattuur (TWh) aan duurzame opwekkingscapaciteit realiseren en de RES-regio Zuid-Limburg heeft hierin haar deel te leveren. Doen we dit niet, dan regelt het Rijk het vóór (in plaats van met) ons en wordt er mogelijk een taakstelling aan ons opgelegd. We kunnen de teugels dus beter zelf in handen houden. Er zijn 65 grote windmolens, 130 kleine windturbines of 1.000 hectare zonnevelden nodig om 1 terawattuur (TWh) op te wekken. Momenteel wekken we in de regio Maastricht-Heuvelland circa 0,0288 TWh aan hernieuwde elektriciteit op. We staan dus voor een flinke opgave!

Samenwerken en krachten bundelen

Dit soort keuzes hebben grote invloed op het landschap en de omgeving van ons allemaal. Ze vragen om intensieve samenwerking en afstemming. Daarom hebben de gemeenteraden, Provinciale Staten, de netbeheerders en het waterschap een belangrijke rol in het maken van de RES. Maar ook inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties worden nauw betrokken. Samen kijken we naar wat regionaal en lokaal mogelijk is. Uiteindelijk is het aan de gemeenteraden, Provinciale Staten en het bestuur van het Waterschap om een besluit te nemen over de RES. 

Het proces

De energietransitie gaat over een langere periode en is een grote opgave. De RES komt dan ook stapsgewijs tot stand. In 2018 zijn we begonnen met de voorbereidingen. Begin 2019 werden de landelijke vereisten voor de RES steeds duidelijker en konden we echt aan de slag.

2020: de concept-RES

Samen met experts hebben we onderzocht wat in onze regio technisch mogelijk is op het gebied van zon, wind en warmte. De resultaten hebben we beschreven in de concept-RES. Hierin staan de technische mogelijkheden en potentiële zoekgebieden voor het opwekken van duurzame energie. De concept-RES is opgesteld met de gemeenten, de provincie, het waterschap en de netbeheerders. In juli 2020 is onze concept-RES bij Nationaal Programma RES ingeleverd.

Publieksversie Concept-RES Zuid-Limburg (PDF)

Wanneer een Regionale Energiestrategie?

Animatie

Najaar 2020: start maatschappelijke raadpleging

De beschrijving in de concept-RES is nog behoorlijk abstract en alleen technisch bekeken. Het is bovendien nog een halfproduct. Nog niet af, nog niet door de gemeenteraden vastgesteld en dus ook niet in beton gegoten. Daarvoor is de inbreng van de inwoners en stakeholders nodig. In november-december 2020 hebben de RES-partners een eeerste maatschappelijke raadpleging uitgevoerd. Dat deden we vanwege de coronamaatregelen) via een online-inwonersonderzoek en onlin- bijeenkomsten voor direct bij de RES betrokken organiaties (stakeholders). In februari houden we online-meedenkbijeenkomsten voor inwoners, lokale ondernemers en organisaties. 

Juni  2021: oplevering RES 1.0

Alle meningen, ideeën en reacties die we tijdens de maatschappelijke raadpleging ophalen, nemen we mee in de verdere uitwerking van de eerste complete versie van de RES: de RES 1.0. De gemeenteraden, Provinciale Staten en het bestuur van het Waterschap nemen vervolgens (mei 2021) een besluit over de RES 1.0 en stellen deze voor de komende twee jaar vast.

2023 en verder: iedere twee jaar een 'nieuwe' RES

Om de twee jaar bekijken we de RES opnieuw. Verloopt de uitvoering volgens planning? Moet er worden bijgestuurd? Of moeten er nieuwe projecten worden opgenomen? Vervolgens maken we een nieuwe versie: RES 2.0, RES 3.0 enzovoorts. Dat doen we om in te kunnen spelen op nieuwe inzichten, technologische en maatschappelijke ontwikkelingen. Ook in het vervolgproces en bij de verdere uitwerking van de strategie naar (concreet) plan, geven we inwoners en stakeholders een rol.

Tijdlijn RESRES - afbeelding tijdlijn 

 De RES en onze regio

De gemeenten in Maastricht-Heuvelland willen elk hun bijdrage leveren aan de energietransitie, maar weten dat het geen eenvoudige opgave is. We zijn een unieke regio en daar zijn we trots op. Het stedelijk gebied is grotendeels bebouwd en de natuur is schaars. Landelijke gemeenten kenmerken zich door compacte bebouwde kernen in een wijds, waardevol landschap. Het grootschalig opwekken van wind- en/of zonne-energie kan een ingrijpende ruimtelijke impact hebben op (het karakter van) onze omgeving. We kijken samen in de regio naar wat juist wél kan. Dit doen we heel zorgvuldig, met respect voor de unieke eigenschappen van ons gebied en vooral in gesprek met elkaar.

Publieksvriendelijke samenvatting (PDF)

We doen het samen

De RES voor onze deelregio raakt de bevoegdheden van zes gemeenten in Maastricht-Heuvelland (Eijsden-Margraten, Gulpen-Wittem, Maastricht, Meerssen, Vaals en Valkenburg aan de Geul), Waterschap Limburg en de Provincie Limburg. Daarom zullen zij beslissen over de RES. Ook experts, inwoners en ondernemers kunnen meedoen. Dat geldt ook voor maatschappelijke organisaties, zoals: belangenverenigingen, agrarische partijen, landschapspartijen en -beheerders en onderwijs. Zo maken we de keuzes samen.

De energietransitie raakt ook u

De inbreng van inwoners vinden we waardevol. Hoe belangrijk vindt u de energietransitie, wat zijn volgens u geschikte plekken voor grootschalige opwekking van schone energie en onder welke voorwaarden zijn deze volgens u kansrijk? Hoe we verder invulling aan de RES geven is een zoektocht die we samen maken. Iedereen moet hierover mee kunnen denken en praten, want de overgang naar een duurzame samenleving heeft invloed op ons allemaal. Alle inbreng nemen we mee in de verdere uitwerking van de RES. Daarna volgt de vaststelling van de strategie. De gemeenteraden zullen in mei/juni 2021 een besluit nemen over de RES 1.0. De gemeenteraad van Meerssen doet dat in mei.

Terug naar beginpagina