Vergroenen en biodiversiteit

De Europese en Aziatische hoornaar zijn allebei grote wespen. De Europese hoornaar komt van nature in Nederland voor en heeft een bruinrood bovenlichaam. De Aziatische hoornaar komt van oorsprong niet in Nederland voor. Deze soort is kleiner, heeft een zwart bovenlichaam en opvallende gele poten.

Is de Aziatische hoornaar gevaarlijk?

Deze grote wespensoort valt niet zomaar aan. Wel beschermen ze hun nest als ze zich bedreigd voelen. Een steek is niet gevaarlijker dan die van een gewone wesp, maar kan wel pijn doen. Net als bij andere wespen of bijen kun je wel een allergische reactie krijgen. Blijf dus uit de buurt (minstens 5 meter) van een nest en vermijd de verstoring van nesten. De Aziatische hoornaar jaagt op andere insecten, zoals honingbijen, wespen en hommels. Daardoor kunnen ze invloed hebben op de natuur. Ook kunnen bijenvolken van imkers verzwakken.

Wat kun je doen?

Je kunt helpen om nesten vroeg te ontdekken. Let vanaf maart op kleine voorjaarsnesten: De Aziatische hoornaar bouwt in het voorjaar kleine, bolvormige nesten op beschutte plekken zoals schuren, tuinhuisjes, onder dakranden, in vogelhuisjes en hagen. De nesten zijn meestal niet groter dan een pingpong- tot tennisbal en hangen vaak op ooghoogte of lager. Controleer daarom in het voorjaar je garage, tuinhuisjes en nestkastjes op kleine beginnende nesten, zeker vóórdat je gaat klussen of snoeien. Zie of vermoed je een nest? Blijf op afstand (minimaal 5 meter) en probeer het nest of de dieren niet zelf te verwijderen, maar neem contact op met een ongediertebestrijder. 

Zie je in het voorjaar een nest in de openbare ruimte meld het bij ons via Startpagina - Melding Openbare Ruimte GROEN - Gemeente Meerssen Formulieren en stuur het liefst een foto mee. Zie je één of meer hoornaars vliegen? Dan hoef je dat niet bij ons te melden.

Let op: door drukte kan het een paar dagen duren voordat we reageren. Je hoeft niet nog eens te bellen of melden – we komen zo snel mogelijk bij je terug. Alvast bedankt voor je geduld!

Wat doet de gemeente?

In 2026 probeert de gemeente in de openbare ruimte zoveel mogelijk nesten van de Aziatische hoornaar te verwijderen. Zo beperken we de risico's voor inwoners en beschermen we de natuur. Vooral voorjaarsnesten zijn belangrijk. Als we die op tijd verwijderen, verminderen we de kans op grote zomernesten. Na 15 november heeft verwijderen geen zin meer. De nieuwe koninginnen zijn dan al uitgevlogen.

Hoe worden nesten verwijderd?

De gemeente laat dit doen door een gecertificeerd ongediertebestrijder.
• Nesten buiten worden vaak weggezogen met speciale apparatuur.
• Bij nesten hoog in bomen wordt soms een hoogwerker gebruikt.

Is het gevaarlijk als een nest wordt verwijderd?

Tijdens het verwijderen kunnen hoornaars tijdelijk agressief reageren. Daarom zetten bestrijders het gebied rond het nest af. Als je in de buurt van een nest woont, krijg je het advies om ramen en deuren te sluiten op de dag dat het nest wordt verwijderd.

Oude nesten

Een oud nest (skippybal) kan geen kwaad. De hoornaars zijn dan al dood en een nest wordt niet opnieuw gebruikt. Zie je na 15 november een groot nest (skippybal) in een boom? Dan is dat bijna altijd een oud nest. Je hoeft dit niet te melden.

Wanneer benader je de provincie?

Zie je een nest in een natuurgebied of op provinciaal terrein? Meld dit dan via het meldpunt Aziatische hoornaar. De provincie zal deze melding zelf verder opvolgen op basis van de provinciale prioritering. Je krijgt hier geen terugkoppeling van.

Meldingen verlopen dus niet via het loket van de provincie en meldingen van nesten op andere locaties dan natuurgebieden of provinciaal terrein, verlopen gewoon via de gemeente (zoals vermeld hierboven).

Bermen zijn belangrijk voor de biodiversiteit. Daarom maaien we niet alles tegelijk. In mei maaien we alleen drukke verkeerspunten en hondenuitlaatplaatsen. Langs wegen en fietspaden maaien we de eerste meter in juni om overlast te voorkomen. In september worden de bermen zo gemaaid dat we 20% gras en kruiden laten staan. Hierin kunnen insecten overwinteren.

In de herfst vallen er veel bladeren. Waar het nodig is, ruimen we ze op, maar waar het kan, laten we ze liggen. Bladeren zijn goed voor de bodem en vormen een schuilplaats voor insecten en dieren. Op plekken waar het nodig is, plaatsen we bladkorven.

Sinds 2021 spuiten we preventief tegen de eikenprocessierups, maar we willen niet blijven spuiten, ook al gebruiken we biologische middelen. Daarom gaan we steeds minder spuiten en richten we ons op het vergroten van de biodiversiteit om de rupsen te beheersen. In de buurt van natuurgebieden spuiten we al jaren niet meer, omdat de natuurlijke vijanden van de processierups daar de plaag onder controle houden.

De afgelopen jaren hebben we door de keuze voor bepaalde planten en bomen onbewust zelf problemen veroorzaakt. Zo zijn er lanen met eikenbomen geplant. Dit zijn nu snelwegen voor eikenprocessierupsen. Lindebomen hebben last van luizen, en de buxusmot eet de buxus op. Als er te weinig variatie is in de beplanting, krijg je sneller plagen. Daarom zorgen we in onze gemeente voor meer afwisseling in de beplanting, zodat er een natuurlijk evenwicht komt.

Groen is heel belangrijk voor de kwaliteit van onze leefomgeving. Daarom zorgen we er goed voor. De gemeente Meerssen heeft daarom een Groenbeleidsplan gemaakt. Lees hier hoe we dat doen en ook wat je hier zelf aan kunt bijdragen.

Groenbeleidsplan Gemeente Meerssen

De Gemeente Meerssen heeft een nieuw Groenbeleidsplan gemaakt, samen met Bureau VERBEEK. In dit plan staat hoe we in de toekomst willen omgaan met het groen in onze gemeente, zoals bomen en plantsoenen. Dit geldt voor de dorpen én het buitengebied. Het plan is de basis voor toekomstige projecten en beslissingen over groen in onze gemeente. Ook actuele thema's, zoals klimaatverandering en biodiversiteit, komen in het plan aan bod.

Groenbeleidsplan bekijken

Je kunt het Groenbeleidsplan hier bekijken:

• Groenbeleidsplan (versie 13-4-2023) (download pdf 10,8 mb)
• Natuurwaarden Meerssen (download pdf 6,9 mb)

Heb je de Mergellandschapen al gezien? Sinds 2024 worden meerdere locaties begraasd door schapen. De schapen zorgen niet alleen voor mooie plaatjes, maar ze helpen ook het landschap ecologisch te beheren. Ze verspreiden zaadjes via hun vacht en keutels, die ook weer insecten aantrekken, waar vogels dol op zijn. Zo dragen de schapen bij aan de natuurlijke kringloop.

Heb je vragen over de schapenbegrazing? Of is er iets mis? Neem dan contact op met de herder. Contactgegevens staan op het bordje aan de netten.

Door het veranderende klimaat komt er steeds vaker extreme regenval voor. Dit kan wateroverlast veroorzaken, vooral omdat er veel betegelde tuinen zijn. Om het riool te ontlasten, kun je het regenwater van jouw dak of terras afkoppelen van het riool. De gemeente heeft hiervoor een speciale subsidieregeling.

Meer informatie over de subsidieregeling afkoppelen hemelwater.

Spelregels geveltuin

De gemeente heeft regels en voorwaarden opgesteld voor het beheer en onderhoud van een geveltuin. Als je een geveltuin aanvraagt, ga je akkoord met de volgende spelregels.

1. Je bent zelf eigenaar van de woning, dan wel eigenaar van het bedrijfspand.
2. We beoordelen de aanvraag om te kijken of de locatie geschikt is en voldoet aan de genoemde regels die de gemeente Meerssen stelt. (Op sommige locaties kan de status van beschermd dorpsgezicht een belemmering zijn evenals de aanwezigheid van kabels en leidingen en de benodigde obstakelvrijeruimte voor voetgangers, rolstoelen en kinderwagens of bij verkeerstechnische aspecten).
3. De grond blijft ten alle tijden in eigendom van de gemeente Meerssen. Zelfs als er een afsprakenovereenkomst is getekend.
4. Werkzaamheden gaan ten alle tijden voor. Bij calamiteiten gaat dit zonder aankondiging vooraf. Je hebt dan ook geen recht op schadevergoeding.
5. De afspraken worden vastgelegd in een afsprakenovereenkomst die door beiden partijen (Afdeling Ruimte van de gemeente Meerssen en de aanvrager) is ondertekend.
6. De geveltuin mag maximaal 45 cm (anderhalve stoeptegel) breed zijn, de gehele lengte van de gevel en 40 cm diep de grond in gaan, in verband met ondergrondse kabels, leidingen en mogelijk verontreiniging.
7. Tussen de rand van de geveltuin en de rand van de stoep dient minimaal 1.20 meter stoep te worden gehandhaafd.
8. De werkzaamheden zullen pas van start gaan als de afsprakenovereenkomst door beide partijen is ondertekend.
9. De geveltuin wordt door de gemeente gratis aangelegd. Dat betekent dat je zelf niet de tegels hoeft weg te halen of hoeft te gaan graven.
10. De gemeente stelt een plantenpakket beschikbaar voor de aanplant van de geveltuin.
11. Plant géén grote bomen of heesters.
12. Zorg dat overhangende takken geen overlast veroorzaken of gevaar opleveren voor voorbijgangers. (Plant bij voorkeur inheemse soorten die niet giftig zijn, geen doornen of stekels bevatten of (exotische)planten met een sterk wortelstelsel zoals bamboe).
13. Het is niet toegestaan bouwwerken, zoals hekjes, in de geveltuin te plaatsen of de geveltuin af te schermen van de openbare ruimte.
14. Je bent zélf verantwoordelijk voor het onderhoud van de geveltuin, waarbij de netheid en verzorging moet voldoen aan het gewenste straatbeeld. Als het onderhoud achterblijft, verzoeken wij je binnen redelijke termijn de situatie te herstellen. Als het herstel niet wordt ingezet, wordt het initiatief door de gemeente beëindigd. (De gemeente Meerssen zal hier toezicht op houden).

Hoe wordt een geveltuin aangelegd?

We beginnen met het verwijderen van de tegels. Om te voorkomen dat de stoep gaat verzakken plaatsen we bandjes langs de vrijgekomen tegels in de grond zodat er een klein, opstaand randje ontstaat. Als we dat gedaan hebben halen we de grond weg. Het tuintje wordt dan gevuld met tuingrond die voldoende voedingsstoffen bevat voor de planten.

Welke soorten planten of bloemen het best in je geveltuin passen, hangt af van de plaats van de tuin. Een geveltuin op het zuiden vraagt om andere planten dan een geveltuin op het noorden.

Kijk eens op de volgende internetpagina's voor inspiratie:

• https://sprinklr.co/collections/klein-pakket?page=1
• Tuiny Bloeipakket - Tuiny producten

Hoe onderhoud je een geveltuin?

Het onderhoud van de geveltuin moet je als bewoners wel zelf doen. Dit zijn tips:

• Langs een gevel blijft het relatief droog. Geef de tuin daarom regelmatig water.
• Af en toe bemesten kan geen kwaad en het weghalen van dode bloemen bevordert de groei.
• Let bij het kopen van planten op de plaats waar ze het liefst staan. Sommige planten staan liever in de zon en anderen juist in de schaduw.
• Snoei snelle groeiers op tijd om te voorkomen dat ze bijvoorbeeld in de goot groeien of voetgangers hinderen.
• Snoei in de winter of het vroege voorjaar nadat de bessen zijn opgegeten door vogels en voordat ze willen broeden (half maart).
• Probeer de geveltuin verder zoveel mogelijk zijn natuurlijke gang te laten gaan. Vogels houden van dichte struiken en insecten overwinteren tussen dode blaadjes en takken.

Heb je interesse in een geveltuin?

Volg dan de onderstaande stappen:

1. Je kunt een aanvraag voor een geveltuin indienen door te mailen naar: info@meerssen.nl.
2. De aanvraag wordt omgezet in een afsprakenovereenkomst waarbij een collega van Team Ruimte de locatie komt beoordelen of de realisatie van een geveltuin op de desbetreffende locatie mogelijk is.
3. Bij goedkeuring dient de afsprakenovereenkomst door beide partijen ondertekent te worden.
4. Na oplevering kun je de geveltuin aankleden volgens de genoemde spelregels.
5. Wanneer er veel aanmeldingen zijn, is het mogelijk dat we om financiële redenen een selectie moeten maken.

Inspiratie

Op zoek naar inspiratie? Voor het project Blauwe Loper biedt de gemeente bewoners van onder andere de St. Josephstraat al geveltuintjes aan. Ook bij de reconstructie in de Gansbaan wordt dit aangeboden.

Tegels eruit, groen erin. Vanaf 19 maart wipt Meerssen samen met tal van andere gemeenten mee tijdens de laatste editie van het NK Tegelwippen. Dit jaar maken alle tegelwippers kans op het winnen van een beroemd stukje groen voor in hun eigen tuin. In de Wipshop zijn unieke stukjes groen te zien, afkomstig van bijvoorbeeld Walibi Holland en het Kröller Müller museum. Iedereen in Nederland kan meedoen aan deze sloteditie, die duurt tot en met 31 oktober. Heel Nederland wordt tijdens het NK Tegelwippen weer gestimuleerd om tegels uit de tuin te verwijderen en te vervangen door planten, gras of bloemen. Zo werken we samen aan een klimaatbestendige leefomgeving: meer groen zorgt voor betere wateropvang bij stortbuien, koelere steden tijdens hete zomers en een gezondere en aangenamere woonomgeving.

Help je mee om Meerssen in de top 10 van meest gewipte tegels te krijgen? Als je dit jaar meedoet ontvang je een gratis plantenpakket! Dat is toch een win-win situatie.

Hoe werkt het?

1. Wip je tegels, mail naar info@meerssen.nl en vermeld je naam, postcode en het aantal gewipte tegels.
2. Meld het aantal gewipte tegels ook op www.nk-tegelwippen.nl.
3. Je ontvangt een mail met meer informatie over het inleveren van de tegels en het ontvangen van het plantenpakket.

Tot 31 oktober strijden we tegen gemeenten uit het hele land om zoveel mogelijk tegels te vervangen door groen. Samen maken we Meerssen groener en jij gaat met prachtige planten naar huis.

Meer informatie vind je op de website van NK Tegelwippen.