Bunde

Burchtstraat 18-20 was van 1860 tot net voor de herindeling (1981) in gebruik als gemeentehuis van de toenmalige gemeente Bunde. Nu zijn er twee woningen in dit pand gevestigd. Bijzondere onderdelen van dit gemeentelijke monument zijn de natuurstenen sierlijsten, de halfronde ontlastingsconstructie boven de gevelopeningen en de gootlijsten. In de rechter topgevel vind je boven het halfronde zolderraampje een mergelblok met het jaartal '1860' en 'Bunde'. Nummer gemeentelijk monument: 001

Hoeve Kruisberg is een gesloten hoeve die dateert uit 1866. De hoeve ligt aan de rand van de Kruisberg. Uit bouwsporen blijkt dat de boerderij een oudere voorganger heeft gehad. Het boerderijcomplex bestaat uit een oorspronkelijk woongedeelte, een grote oogstschuur, een poortgebouw, een voormalige koestal, een stal- en economievleugel en een vrijstaande bakhuis. Bijzondere onderdelen van dit gemeentelijke monument zijn de natuursteen elementen in de gevels, de geprofileerde mergellijsten en de nog aanwezige authentieke poorten, ramen en glas-in-lood. Op de boogpoort bevindt zich een sluitsteen met 1866. Nummer gemeentelijk monument: 002

Deze devotiekapel is onderdeel van Hoeve Kruisberg. De kapel leunt tegen het woonhuis van de gesloten hoeve Groeneweg 3. De devotiekapel is uitgevoerd in een sobere neo-gotische stijl, met een open front en een zadeldakje. De voorgevel vertoont meerdere kleuren baksteen. Deze zijn deels in vorm gebakken om de flauwe spitsboog te realiseren. De boog wordt gesloten met een hardstenen sluitsteentje met het jaartal 1912. De kapel is voorzien van een gesmeed ijzeren hekje in twee delen. Nummer gemeentelijk monument: 003

Dit wegkruis is onderdeel van Hoeve Kruisberg. Het houten wegkruis heeft een achterbord in vliegermodel en een kapvormig afdakje. Achter het wegkruis staat een kastanjeboom. Het wegkruis en de kastanjeboom worden in zijn geheel als bijzonder object aangemerkt. Nummer gemeentelijk monument: 004

Dit vrijstaande woonhuis werd in 1892 gebouwd als buitenverblijf. Bijzondere onderdelen van dit gemeentelijke monument zijn het siermetselwerk in de (zij)gevel, de erker in de rechter zijgevel, de dakkapel in de middenas van de voorgevel en de kroonlijst/gootlijst met consoles van de voorgevel. Nummer gemeentelijk monument: 005

Deze waterput werd gebouwd rond 1900. De put heeft een ijzeren pompsysteem en is voorzien van een overstekend zadeldakje met rode oud-Hollandse pannen. De waterput is opgebouwd in houtskeletconstructie met bakstenen er tussen. Op de eerste horizontale balklaag rust een as met zwengelwiel. Hiermee kon een pompmechanisme in werking worden gebracht. Dit leverde water via buis aan de voorzijde. Nummer gemeentelijk monument: 006

Deze bidkapel in dateert uit de negentiende eeuw. De kapel heeft een hoge entree met een kozijn van geprofileerde hardsteen. De bovendorpel heeft een versiering met accoladeboog. De kapel is voorzien van een smeedijzeren hekwerk. Daarboven bevindt zich een spitsboog in mergel en siermetselwerk. De plint en de dorpel bestaan uit hardsteen. Op het dak van de kapel staat een kalkstenen kruis. Vlak daarachter staat een klokkenstoeltje. De zijgevels hebben elk een spitsboograampje met een mergel omlijsting. Boven het altaar staat een neogotische Madonna. Nummer gemeentelijk monument: 007

Dit boerderijcomplex is opgedeeld in zes woningen. Van oorsprong werd het complex 'Hoeve lngendael' genoemd, later 'Kalverhof'. In de huidige vorm dateert dit boerderijcomplex uit ca. 1920. Het oorspronkelijke complex is echter in gedeelten gebouwd en is veel ouder. Zo dateert bijvoorbeeld het oorspronkelijke woonhuis (nu Pasweg 2) uit omstreeks 1700. Het woonhuis bevat waarschijnlijk een oudere kern. Boven de voordeur staat "releve (= herbouw) 1443". Nummer gemeentelijk monument: 008

Deze hoeve staat bekend als Hoeve Ingenope. Het complex is opgedeeld in een aantal woningen. Het complex bestaat uit het woonhuis (Patronaatstraat 4), het voormalige stal- of economiegebouw (nu Patronaatstraat 5), het oorspronkelijke woonhuis en stal- of economiegebouw aan de zuidzijde (nu Klumpkestraat 6). De huidige vorm dateert uit de achttiende en negentiende eeuw.  Nummer gemeentelijk monument: 009

Deze voormalige boerderij staat ook wel bekend als boerderij van de Boorn. Het gebouw heeft nu de functie van een woonzorgcomplex. Bijzondere onderdelen van dit gemeentelijke monument zijn de natuursteenelementen in de voorgevel van het voormalige woon- en stalgedeelte, de authentieke voordeur met kozijn en bovenlicht, de 16e-eeuwse mergelkelder onder het voormalige woongedeelte en de bakoven.  Nummer gemeentelijk monument: 010

Een in 1959 als basilica gebouwde niet-georiënteerde kerk uit beton, mergel en breuksteen met een losstaande betonnen klokkentoren (campanile) in de linker zijbeuk boven de doopkapel. Vóór de kerk een aan drie zijden afgesloten en door erboven opgestelde betonnen balken gemarkeerd voorplein. Het schip grenst rondom aan een doorlopende beuk waarbij betonnen kolommen het schip ondersteunen. Alleen achter het priesterkoor is de beuk afgescheiden door een muur. Bijzondere onderdelen van dit gemeentelijk monument zijn met name de glas-in-beton ramen in de doopkapel en de rechter zijbeuk uit 1957 en later vervaardigd door Daan Wilschut, de bronzen handvaten op de buitendeuren, de hardstenen wijwatervaten, het granieten altaar, het uit schokbeton vervaardigde doopvont en de beide tabernakels in de kerkruimte en in de dagkapel. Nummer gemeentelijk monument: 059

Deze boerderij met woonhuis en schuur onder een dak dateert van 1880. Bijzondere kenmerken van dit gemeentelijke monument zijn de hardstenen trap en natuurstenen omlijsting van de voordeur, de natuurstenen boven en onderdorpels van de ramen in de voorgevel, het siermetselwerk en overige hardstenen elementen in de voorgevel en de houten poort in de voorgevel van het schuurgedeelte. Nummer gemeentelijk monument: 011