Artikel Toekomst gemeente Meerssen

Resultaten onderzoek toekomstbestendigheid

Update: 8 oktober 2018

De gemeenteraad van Meerssen heeft een verkenning laten uitvoeren naar de haalbaarheid van een regieorganisatie. Adviesbureau Berenschot stelt vast dat Meerssen als zelfstandige toekomstbestendige gemeente het meest gebaat is bij de invoering van een regieorganisatie met vaste partner, waarbij gemeente Maastricht als logische partner gezien wordt. Naar verwachting neemt de raad op 13 december 2018 een besluit over het advies/de adviezen uit het rapport van Bureau Berenschot.

Eerst informeert Bureau Berenschot de fracties in afzonderlijke sessies over het advies. Als de raad op 13 december instemt met het advies/de adviezen uit het rapport zal zij het college opdragen om samen met Maastricht de ontwerpfase te organiseren en in maart 2019 een rapportage over de ontwerpfase op te leveren op basis waarvan de gemeenteraad definitief besluit over de 'regieorganisatie met vaste partner'.

Wat ging aan dit advies over de regieorganisatie vooraf?

Het advies van Berenschot over een regieorganisatie voor Meerssen komt voort uit het onderzoek naar de toekomstbestendigheid van een zelfstandige gemeente Meerssen. De gemeenteraad besloot in 2017 te laten onderzoeken of zij de komende 10-15 jaar in staat is haar taken te blijven verrichten tegen redelijke kosten en op een aanvaardbaar kwaliteitsniveau; met andere woorden of zij financieel en organisatorisch gezond genoeg is om (nieuwe) maatschappelijke opgaven zelfstandig aan te kunnen.

De gemeenteraad wil op die manier vanuit eigen kracht kijken naar de maatschappelijke opgaven en van daaruit naar haar bestuurskracht. Niet omdat anderen dat vragen, maar omdat de gemeente zelf de verantwoordelijkheid voelt om een scherp beeld te hebben van haar gemeenschap, het gebied en haar opgaven. In juni 2017 kreeg bureau Berenschot opdracht dit onderzoek uit te voeren. In januari 2018 leverde Berenschot het onderzoeksrapport op.

Conclusies en aanbevelingen onderzoek toekomstbestendigheid Meerssen

Het onderzoek concludeerde dat de bestuurskracht van Meerssen in de huidige situatie kwetsbaar is en geen duurzaam toekomstperspectief biedt. Wel beschikt Meerssen over goede mogelijkheden om de bestuurskracht te versterken en te optimaliseren. Het onderzoeksrapport schetst drie actielijnen. Als de gemeente deze acties inzet, schatten de onderzoekers in dat de gemeente de komende 8 jaar nog door kan als zelfstandige gemeente.

De actielijnen zijn:

  • Verbeteren politiek-bestuurlijk klimaat
  • Vormen van een regioagenda
  • Ambtelijke organisatie omvormen naar een regieorganisatie

De raad heeft de aanbevelingen uit het onderzoek overgenomen. Wat betreft de derde actielijn heeft zij het college opgedragen een verkenning uit te (laten) voeren naar de haalbaarheid van een regieorganisatie. Zodat de raad daarmee over voldoende informatie en handvatten beschikt om goede keuzes te kunnen maken. Dat is hard nodig want het onderzoek wijst uit dat als de gemeente Meerssen kiest voor een bestuurlijk zelfstandige positie, zij een fundamentele nieuwe route in moet slaan als het gaat om de ontwikkeling van de ambtelijke organisatie. Berenschot heeft vervolgens van het college de opdracht gekregen om een onafhankelijke verkenning uit te voeren naar de mogelijkheden.

Regieorganisatie met vaste partner

Berenschot adviseert om in te zetten op een 'regieorganisatie met partner'. Berenschot constateert dat een regieorganisatie betere kansen biedt voor Meerssen dan een reguliere doorontwikkeling van de bestaande organisatie. Het creëren van rust en stabiliteit is zowel op het politiek-bestuurlijk vlak als het organisatorische vlak wenselijk voor Meerssen.

Een regieorganisatie gaat ervan uit dat Meerssen niet meer zelf verantwoordelijk is voor het inrichten van grote systemen en processen. En dat specifieke vakkennis op robuuste wijze is ondergebracht bij een partner. Taken als bedrijfsvoering zijn niet meer relevant voor Meerssen. En daar waar dat toch op zeer kleine schaal noodzakelijk is, wordt dit verzorgd door de partner. Met die partner is er een SLA (service level agreement) of een DVO (dienstverleningsovereenkomst) gesloten. De partner heeft ambtelijk alle lijnen naar samenwerkingsverbanden waar beleid en uitvoering of dienstverlening en bedrijfsvoering is ondergebracht.

Wat wel, en met meer kwaliteit, is ondergebracht in de gemeente Meerssen, zijn de functies die verbonden zijn aan het formuleren van een eigen strategie, visie en beleid, een goede ondersteuning van het bestuur en aan het verzekeren van de dienstverlening aan de gemeenschap, die zich kenmerkt door de sterke identiteit van de vijf kernen, en een krachtige en mondige gemeenschap. Tot slot moet de gemeente Meerssen een goede en zakelijke partner zijn van de collega-gemeente die producten en diensten levert aan Meerssen.

Maastricht als vaste partner

Berenschot heeft alle buurgemeenten (Beek, Maastricht, Stein, Valkenburg) bezocht. Zowel de kleine en middelgrote gemeenten als de eigen organisatie van de gemeente Maastricht, zag Maastricht als een logische partner voor Meerssen. De gemeente Maastricht stelt zich open voor een positie als centrumgemeente en wenst deze optie serieus te onderzoeken.

Download hier:

Rapport 'Verkenning naar de invoering van een regieorganisatie Meerssen' (september 2018)

Rapport 'Toekomstbestendig Meerssen / Haalbaarheidsonderzoek zelfstandige toekomst gemeente Meerssen' (januari 2018)