Terug
Snelzoeken

Nieuwsbericht Struikelstenen in Meerssen

Gepubliceerd op: 25 mei 2020 11:55

struikelsteen 2020
Ook in Meerssen zijn inwoners het slachtoffer geworden van de verschrikkingen van het Naziregime tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dat waren vooral Joden, Roma en Sinti, maar ook politieke tegenstanders. Om deze slachtoffers te herdenken worden in november 2020 Struikelstenen in Meerssen geplaatst.

Struikelstenen

Struikelstenen zijn koperen in het trottoir gelegde steentjes van 10 bij 10 cm waarop gegevens van de slachtoffers zijn gegraveerd. De werkgroep Struikelstenen Meerssen heeft zich over het thema gebogen. Na onderzoek met medewerking van Heemkundeverenigingen Meerssen en Geulle is komen vast te staan dat in Meerssen 15 slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog in aanmerking komen voor een Struikelsteen.

November 2020

De initiator van het mondiale project Struikelstenen, Günther Demnig, kan helaas niet eerder naar Nederland komen dan november 2020. Daarom kan het leggen van de stenen ook dan pas plaatsvinden. Reden hiervoor is dat de heer Demnig altijd bij de eerste legging van een Struikelsteen aanwezig wil zijn en dat dit ook als een voorwaarde voor het verkrijgen van de stenen wordt gesteld.

Deel uw herinneringen

Vanaf deze week besteedt de werkgroep Struikelstenen in de Geulbode aandacht aan de adressen en mensen die er woonden waar in november 2020 struikelstenen komen te liggen. Ook hoopt de werkgroep dat de serie herinneringen losmaakt die inwoners van de gemeente met haar willen delen. Wilt u dit doen, mail dan uw bijdrage aan: stolpersteinemeerssen@gmail.com

Onderstaand leest u de levensgeschiedenis van de slachtoffers Hubertus van Hees (Kruisstraat 4), Henri Schepers (Beekstraat 22a) en Guido Droitcourt (Heirweg 2, Geulle)

Kruisstraat 4, Hubertus Augustinus van Hees

Kruistraat 4 is het toenmalige adres van Johannes Hubertus Augustinus van Hees. Daar was tijdens de Tweede Wereldoorlog – en ook nog daarna – het Hotel Prins van Oranje gevestigd. Nu ligt er een naar het hotel vernoemd appartementencomplex.

Johannes van Hees

Johannes van Hees werd geboren in Meerssen op 24 april 1922 en overleed in Hamburg op 24 december – kerstavond – 1944. Als hij overlijdt is Meerssen al drie maanden bevrijd. Er is helaas niet veel bekend over Johannes. Werd hij Johannes, Hans of Jan genoemd? Hij zou van beroep huisschilder zijn geweest. Maar wat had hij aan opleiding genoten, had hij hobby's, had hij een vriendin? Werkte hij voor zichzelf, voor een baas?

Woonde hij nog thuis? Wie waren zijn vrienden?

Levensloop Johannes van Hees

In de Arolsen Archives (een veelomvattend documentenarchief van de Duitse concentratie- en vernietigingskampen) is een formulier aangetroffen dat betrekking heeft op zijn overlijden. Daar heet hij 'Landarbeiter', mogelijk omdat hij voor de nazi's op het land moest werken. Maar voordat het zover komt wordt Van Hees in Meerssen gearresteerd op maandag 8 mei 1944, een maand voor de invasie op de Franse stranden. Hij is in het bezit van door geallieerde piloten afgeworpen pamfletten en een portret van het koningshuis. De grote vraag is natuurlijk hoe de nazi's bij Johannes van Hees zijn uitgekomen.

Hoe verliep zijn arrestatie? Welke rol speelde hij voor die 8ste mei? Werkte Van Hees voor het verzet? Hier worden geen directe aanwijzingen voor gevonden. Wel slaat op dinsdag 9 mei – de dag na zijn arrestatie - de Sicherheitspolizei een grote slag in de regio Maastricht. Ze arresteert dan – na verraad door de Maastrichtse Gonnie Zeguers-Boere - een groot aantal mensen uit de gelederen van de Landelijke Organisatie voor hulp aan onderduikers (L.O.). Maar de naam van Van Hees komt in de literatuur daarover niet voor. Na zijn arrestatie gaat hij op transport naar kamp Amersfoort. Daar wordt hij onder Häftlingsnummer 13950 ingeschreven. In de maand augustus is hij een aantal weken ziek zo blijkt uit papieren van kamp Amersfoort. Hij verblijft er tot omstreeks 9 oktober 1944 en gaat dan op transport met de bestemming Hamburg. Vandaar wordt hij naar concentratiekamp Neuengamme gebracht waar hij op 14 oktober 1944 arriveert.

Hij overlijdt, 22 jaar oud, op 24 december 1944 in Hamburg-Hammerbrook, Arbeitslager Spaldingstrasse, zoals op zijn overlijdensformulier staat vermeld. Hij heeft dan nauwelijks twee maanden zwaar werken achter de rug. Hij zou gestorven zijn aan enterites. Daarover zegt het boek Nederlanders in Neuengamme: 'In de bewaard gebleven dodenboeken van Neuengamme (de registratie van overleden gevangenen) staan verschillende ziekten waaraan gevangenen zijn gestorven: enteritis, tuberculose, dysenterie, hartfalen, enz. Dat is verhullend. De ware doodsoorzaak is vrijwel altijd te wijten aan de abominabele omstandigheden in het kamp. Bovendien zijn de gegevens volledig onbetrouwbaar. Vaak werd er in de registratie maar wat opgeschreven.' Johannes van Hees ligt begraven op het Nederlands ereveld Hamburg-Ohlsdorf.

---

Beekstraat 22a, Henri Hubertus Schepers

Aan de Beekstraat bij het toenmalige pand met nummer 22 wordt een steentje gelegd voor Henri Hubertus Schepers, geboren te Elsloo op 14 oktober 1914.

Henri Schepers

Henri Schepers is kleermaker en woonde bij zijn werkgever, kleermaker Albert Joris(sen). Hij is de zoon van sigarenmaker Nicolaas Schepers uit Elsloo die is getrouwd met Maria Margaretha Cremers, ook afkomstig uit Elsloo. Henri komt uit een gezin met tien kinderen. Als de oorlog begint is hij 25 jaar en ongehuwd. Hij is keeper van het eerste elftal van voetbalvereniging Marsana in Meerssen. In 1943 wordt Schepers gedwongen tot tewerkstelling in Aken. Vandaar vlucht hij naar België en begeeft hij zich meteen in het verzet: de Witte Brigades. Hij werkt voor verzetsgroepen in Luik en Tongeren en is er bekend als Harrie en/of De Wit. Ook over Henri zou de Werkgroep Struikelstenen graag meer willen weten. Hoe goed was hij als keeper? Was hij een goede kleermaker, was het een vrolijke kerel? Ging hij uit in het dorp, welke cafés bezocht hij? Was hij gelovig? En ook interessant, vooral ook in het licht van hoe hij aan zijn einde komt: kende hij Johannes van Hees van de Kruisstraat? Dat was praktisch bij hem om de hoek.

En Meerssen was klein in die tijd. Schepers moet zijn werk in het verzet met de dood bekopen. Hij loopt op 18 augustus 1944 in de val die de Sicherheitspolizei voor hem heeft opgezet in het Paviljoen, een café in Meerssen (waar willen we graag weten!).

Levensloop Henri Schepers

Hij werd verraden door Gonnie Zeguers-Boere, dame van plezier in het Maastrichtse en tevens smokkelaarster die met het verraad haar nering veilig meende te kunnen stellen. Ze genoot bescherming van een van haar liefjes, Richard Nitsch van de Sicherheitspolizei en ze wilde dat graag zo houden.
In het Limburgs Dagblad van 16 november 1948 staat een artikel met de volgende inhoud:
'Richard Nitsch rekenschap gevraagd over menige laffe moord – Dodelijke schoten in Paviljoen te Meerssen –. Inzake de moord in het Paviljoen te Meerssen worden als getuigen gehoord Peter Huls, chauffeur te Eygelshoven en de kastelein dhr. J.L.M. Franssen uit Meerssen. Mevr. Franssen, de derde getuige, kon niet aanwezig zijn. Op de bewuste dag zaten in genoemd café H.H. Schepers, getuige Huls en vrouw Zeguers-Boere, heimelijk in dienst van de S.D. Van deze laatste wordt een schriftelijke verklaring voorgelezen.
De S.D. drong het café binnen, en vlak na het bevel 'handen omhoog' werd Schepers neergeschoten door Nitsch. Schepers bleek in het bezit van een revolver en zou niet tijdig de handen omhoog gestoken hebben. Over de kwestie, of Nitsch terstond nog eens heeft geschoten, ofwel na een zekere pauze Schepers een genadeschot gaf, spreekt Nitsch de getuige Franssen tegen. Merkwaardig is, dat Zeguers-Boere getuige Huls verzocht had iets anders te gaan zitten, zodat, na achteraf bleek, deze niet in de vuurlijn tussen de deur en Schepers zat'.

Tegen Gonnie Zeguers-Boere werd in 1947 de doodstraf gevorderd maar na de oorlog werd ze veroordeeld tot 14 jaar gevangenisstraf en T.B.R.
Henri Hubertus Schepers ligt begraven op het Nederlands Ereveld te Loenen (vak A, graf 563).

---

Heirweg 2, Guido Droitcourt

Midden jaren dertig van de vorige eeuw komt de twintigjarige Guido Droitcourt, een in Berlijn-Pankow geboren Fransman, met zijn moeder, stiefvader en halfbroer in Geulle wonen.

Levensloop Guido Droitcourt

Als het gezin in 1939 naar Portugal vertrekt vanwege de oorlogsdreiging, blijft Guido achter om te zorgen voor verkoop van huis en boedel. Hij zal later volgen. Maar dan begint in mei 1940 de oorlog. Guido is actief in de lokale luchtbeschermingsdienst. In de winter van 1940-1941 laat hij in zijn directe omgeving weten naar Engeland te willen. Via een kennis, Sjef Thijssen, komt Guido op carnavalsmaandag in contact met douanier Hage uit Maastricht die aan de Bilzerbaan woont. Hage is lid van verzetsgroep (Pierre) Dresen. Ook Droitcourt sluit zich daarbij aan. Hij biedt onder andere hulp aan neergeschoten geallieerde piloten die terug willen naar Engeland. Ook gaat het verhaal dat hij de seinsleutel van het Duitse luchtafweergeschut heeft onderschept. Tevens hielp hij – hij was in het bezit van een typemachine - bij de productie van het verzetsblad Oranje Koerier.
Op 1 november 1941 rolt daarvan het eerste exemplaar uit de stencilmachine. Het tweede nummer verschijnt op 20 november en dat is ook het laatste. Groep Dresen is verraden, wordt opgerold door Nitsch – die we ook kennen van de aanhouding met fatale afloop van Henri Schepers in 1944 - van de Sipo (Sicherheitspolizei) en op 1 december wordt Droitcourt gearresteerd. Het gaat in totaal om 19 verdachten.

De zaak tegen hen dient op 17 april 1942. Guido Droitcourt komt na een verblijf in kamp Amersfoort op 30 oktober 1942 aan in Neuengamme. Hij sterft – 27 jaar oud met kampnummer 11924 - op 19 februari 1943. In zijn akte van overlijden staat dat hij om 6:30 uur gestorven is. Doodsoorzaak: 'Versagen von Herz und Kreislauf bei Magen- und Darmkatarrh.' We hebben (nog) niet kunnen achterhalen waar Guido Droitcourt begraven ligt.