Gemeente Meerssen | Stolpersteine in gemeente Meerssen

Nieuwsbericht Stolpersteine in gemeente Meerssen

Gepubliceerd op: 28 maart 2022 09:20

Zaterdag 23 april worden bij zeven adressen in de gemeente Meerssen in het totaal zestien Stolpersteine gelegd. Daarmee staan we erbij stil dat tijdens de Tweede Wereldoorlog ook uit onze gemeente medeburgers door de Nazi's werden afgevoerd en vermoord. Omdat ze joods waren of zich tegen de bezetters van ons land keerden.

Stolpersteine

Salomon Zeligman, Herbert Zeligman, Hildegard Zeligman, Albert Zeligman en Eva Zeligman-Wolff

Om 12.20 uur worden in het trottoir voor het huis Sint Josephstraat 5 (Slagerij Weltens) in Meerssen vijf steentjes gelegd voor Salomon Zeligman, Herbert Zeligman, Hildegard Zeligman, Albert Zeligman en Eva Zeligman-Wolff. Namens de werkgroep Stolpersteine heet daar Ingmar Koch de gasten en belangstellenden welkom. Een ensemble van leden van het Meerssens Mannenkoor levert muzikale bijdragen, leerlingen van basisschool de Wereldster leggen bloemen en lezen een gedicht.

Aan het begin van de oorlog woont aan - toen nog de Weerterbroekstraat - Albert Zeligman, getrouwd met Eva Wolff. Zij hebben twee kinderen: Herbert en Hildegard. Bij hen woont in Salomon Zeligman, een oom van Albert. Albert runt er een slagerij. Er is niet veel bekend over Salomon. Hij staat ingeschreven als koopman en wordt in het Meerssense 't Neunkske genoemd.

Op 12/13 april 1943 wordt hij naar kamp Vught gebracht. Vandaar gaat hij op 9 mei 1943 op transport naar Westerbork en twee dagen later al door naar Sobibor, waar hij op 14 mei sterft. Waarschijnlijk is hij direct vanuit de trein naar de gaskamer gestuurd. Sobibór was namelijk enkel opgezet om gevangenen zo snel mogelijk te vermoorden. De meesten stierven op de dag van aankomst. Salomon was bijna 77 toen hij arriveerde, te oud om nog te werken.

Albert en Eva overleven de oorlog na van februari 1943 tot september 1944 ondergedoken te hebben gezeten op de zolder bij Joseph en Anna Mommers die een paar honderd meter van de slagerij op de hoek van de Bunderstraat en de (nu) Charles Eijckstraat een bakkerij hebben. Mommers had tegen Albert gezegd dat hij en Eva zich konden melden als hij vreesde opgepakt te worden. Tot de bevrijding in 1944 blijft dat een van de best bewaarde geheimen van Meerssen in de Tweede Wereldoorlog. Behalve de bakker en zijn vrouw waren maar enkele anderen die wisten dat zij daar ondergedoken zaten. Aan de familie Mommers is in september 2019, 75 jaar na de bevrijding van Meerssen, postuum de Marsna Erepenning toegekend.

Herbert en Hildegard worden op 25 augustus 1942 al door de Nazi's thuis opgehaald. Dat is een emotionele gebeurtenis waar de buurt voor uitloopt. Hilde zou overigens voordat ze werd gedwongen in een vrachtauto te stappen nog 'Leve de koningin' hebben geroepen. Aan de overkant van de straat, bij de ketel, staat een grote groep jongeren. Herbert en Hilde zijn lid van de jonkheid van de Bunderstraat en Herbert vertaalde altijd de Franse verslagen van de Tour de France-etappes die hij dan op het etalageraam van de slagerij plakte. Ze horen erbij. Er wordt gehuild. De omstanders voelen aan 'dat er iets ergs te gebeuren staat'. Een paar NSB-ers staan erbij te lachen.' Herbert en Hilde gaan op 28 augustus vanuit Westerbork op transport. Hildegard wordt al op 31 augustus vergast, terwijl Herbert nog leeft tot 15 december 1943. Ongetwijfeld onder erbarmelijke omstandigheden.

Herbert en Hildegard Zeligman

Brochure & expositie in het Erfgoedhuis

Ter gelegenheid van de het leggen van de Stolpersteine in de gemeente Meerssen verschijnt tevens een brochure met de titel 'En dan ....... hoor je er niet meer bij'. Daarin informatie over de omstandigheden waarin de slachtoffers werden afgevoerd en om het leven gebracht, dan wel de oorlog overleefden. Ook is er van zaterdag 23 april tot 5 mei in het Erfgoedhuis aan de Markt in Meerssen (ingang gemeentehuis) een expositie die dezelfde titel heeft als de brochure. De brochure zal vanaf 23 april voor € 5,00 te koop zijn o.a. aan de balie van het gemeentehuis, bij Drukkerij Maenen en bij de expositie in het Erfgoedhuis.

* Stolpersteine zijn onderdeel van een kunstwerk van Günter Demnig. Het is een 'strooisel' van betonnen steentjes over heel Europa in het plaveisel van steden en dorpen, voor de huizen van waaruit de nazi's tijdens de Tweede Wereldoorlog mensen die hen niet bevielen meenamen. Dat waren vooral joden, Roma en Sinti, politieke tegenstanders en homoseksuelen. Op elk van de steentjes voor die slachtoffers van Hitler en zijn nazi's ligt een dun, glimmend messing plaatje. Daarin heeft Demnig naam, geboortedatum en plaats van overlijden – meestal een van de werk-, concentratie- of vernietigingskampen – geslagen.

Stolpersteine gemeente Meerssen