Gemeente Meerssen | Stolpersteine in de gemeente Meerssen

Nieuwsbericht Stolpersteine in de gemeente Meerssen

Gepubliceerd op: 04 april 2022 09:35

Stolpersteine
Op zaterdag 23 april worden, namens kunstenaar Gunter Demnig, op verzoek van de Werkgroep Stolpersteine bij zeven adressen in de gemeente Meerssen in het totaal zestien Stolpersteine gelegd. Daarmee staan we erbij stil dat tijdens de Tweede Wereldoorlog ook uit onze gemeente medeburgers door de Nazi's werden afgevoerd en vermoord. Omdat ze joods waren of zich tegen de bezetters van ons land keerden.

Johannes van Hees en Henri Schepers

In dit artikel willen we stilstaan bij Johannes van Hees en Henri Schepers.

In Kruisstraat 8 was tijdens de Tweede Wereldoorlog – en ook nog daarna – het Hotel Prins van Oranje gevestigd. Nu ligt er het naar het hotel vernoemde appartementencomplex. Johannes van Hees werd geboren in Meerssen op 24 april 1922 en overleed in Hamburg op 24 december – kerstavond – 1944. Als hij overlijdt is Meerssen al drie maanden bevrijd.

Er is helaas niet veel bekend over Johannes. Werd hij Johannes, Hans genoemd, Jan? We lazen ergens dat hij van beroep huisschilder was. Maar wat was zijn opleiding, had hij hobby's, had hij een vriendin? Werkte hij voor zichzelf, voor een baas? Woonde hij nog thuis? Wie waren zijn vrienden? Van Hees wordt in Meerssen gearresteerd op maandag 8 mei 1944, een maand voor de invasie op de Franse stranden. Hij is in het bezit van door geallieerde piloten afgeworpen pamfletten en een portret van het koningshuis. De grote vraag is natuurlijk hoe de nazi's bij Johannes van Hees zijn uitgekomen. Hoe verliep zijn arrestatie? Wat voor rol speelde hij voor die 8ste mei? Werkte Van Hees voor het verzet? We vinden daar geen directe aanwijzingen voor.

Na zijn arrestatie gaat hij op transport naar kamp Amersfoort. In de maand augustus is hij een aantal weken ziek. Vervolgens gaat hij op 9 oktober 1944 op transport met de bestemming Hamburg. Vandaar wordt hij naar Neuengamme gebracht, waar hij op 14 oktober 1944 arriveert. Hij overlijdt – 22 jaar oud, kampnummer 56126 (hij heeft dan nauwelijks twee maanden werken achter de rug. Dat moet zwaar zijn geweest) op 24 december 1944 om 10.00 uur in Hamburg-Hammerbrook, Arbeitslager Spaldingstrasse. Hij zou gestorven zijn aan enterites. De ware doodsoorzaak zijn vrijwel altijd de abominabele omstandigheden in het kamp geweest. Bovendien zijn de gegevens volledig onbetrouwbaar. Vaak werd er in de registratie maar wat opgeschreven.' Johannes van Hees ligt begraven op het Nederlands ereveld Hamburg-Ohlsdorf.

Henri Hubert Schepers wordt in Elsloo geboren op 14 oktober 1914. Henri Schepers is kleermaker en woonde bij zijn werkgever, kleermaker Albert Joris(sen). Hij is de zoon van sigarenmaker Nicolaas Schepers uit Elsloo, die is getrouwd met Maria Margaretha Cremers, ook afkomstig van Elsloo. Henri komt uit een gezin met tien kinderen. Als de oorlog begint is hij 25 jaar en ongehuwd. Hij is keeper van het eerste elftal van voetbalvereniging Marsana in Meerssen. Hoe goed was hij als keeper? Was hij een goede kleermaker? Was het een vrolijke kerel? Ging hij uit in het dorp, welke cafés bezocht hij? Was hij gelovig? En ook interessant, vooral ook in het licht van hoe hij aan zijn einde komt: Kende hij Johannes van Hees van de Kruisstraat? Dat is praktisch bij hem om de hoek. En Meerssen is klein in die tijd.

Henri Schepers (met kind op schoot) tussen het voetbal-elftal van Marsana

In 1943 wordt Schepers gedwongen tot tewerkstelling in Aken. Vandaar vlucht hij naar België en begeeft hij zich meteen in het verzet: de Witte Brigades. Hij werkt voor verzetsgroepen in Luik en Tongeren en is er bekend als Harrie en/of De Wit. Schepers moet zijn werk in het verzet met de dood bekopen. Hij loopt op 18 augustus 1944 in de val die de Sicherheitspolizei voor hem heeft opgezet in het Paviljoen, een café in Meerssen. Hij is verraden door Gonnie Zeguers-Boere, dame van plezier in het Maastrichtse en tevens smokkelaarster die met het verraad haar nering veilig meende te kunnen stellen. Ze genoot bescherming van een van haar liefjes, Richard Nitsch van de Sicherheitspolizei en ze wilde dat graag zo houden. De S.D. drong het café binnen, en vlak na het bevel 'handen omhoog' werd Scheepers neergeschoten door Nitsch. Scheepers bleek in het bezit van een revolver en zou niet tijdig de handen omhoog gestoken hebben. Henri Hubertus Schepers ligt begraven op het Nederlands Ereveld te Loenen.

Om 13.05 wordt bij het pand Beekstraat 22a in Meerssen een steentje gelegd ter herinnering aan Henri Schepers. Namens de werkgroep Stolpersteine heet daar Frank Sünnen de gasten en belangstellenden welkom. Een ensemble bestaande uit leden van fanfare Concordia maakt muziek en leerlingen van basisschool de Wereldster leggen bloemen en lezen een gedicht. Diverse familieleden van Henri Schepers zullen aanwezig zijn hierbij. Even later wordt om 14.55 bij het pand Kruisstraat 8 in Meerssen een steentje gelegd voor Johannes van Hees. Namens de werkgroep Stolpersteine begeleidt Jacqueline Lousberg de ceremonie. Een ensemble van leden van fanfare Concordia luistert deze op met een muzikale bijdrage. Leerlingen van Stella Maris lezen een gedicht en leggen bloemen.

Brochure & expositie in het Erfgoedhuis

Ter gelegenheid van de het leggen van de Stolpersteine in de gemeente Meerssen verschijnt tevens een brochure met de titel 'En dan ....... hoor je er niet meer bij'. Daarin informatie over de omstandigheden waarin de slachtoffers werden afgevoerd en om het leven gebracht, dan wel de oorlog overleefden. Ook is er van zaterdag 23 april tot 5 mei in het Erfgoedhuis aan de Markt in Meerssen (ingang gemeentehuis) een expositie die dezelfde titel heeft als de brochure. De brochure zal vanaf 23 april voor € 5,00 te koop zijn o.a. aan de balie van het gemeentehuis, bij Drukkerij Maenen en bij de expositie in het Erfgoedhuis.

* Stolpersteine zijn onderdeel van een kunstwerk van Günter Demnig. Het is een 'strooisel' van betonnen steentjes over heel Europa in het plaveisel van steden en dorpen, voor de huizen van waaruit de nazi's tijdens de Tweede Wereldoorlog mensen die hen niet bevielen meenamen. Dat waren vooral joden, Roma en Sinti, politieke tegenstanders en homoseksuelen. Op elk van de steentjes voor die slachtoffers van Hitler en zijn nazi's ligt een dun, glimmend messing plaatje. Daarin heeft Demnig naam, geboortedatum en plaats van overlijden – meestal een van de werk-, concentratie- of vernietigingskampen – geslagen.

Stolpersteine gemeente Meerssen